مۆساحبه وهل مهلاێ نهخونده بهش 2
من ئهڕام پرسیاره، ئهڕا فره له
سازمانه کوردیهکان، وهپێان بۆێشیت
ناسیونالیست قینیان تێت؟
ههی برا ئهزیزهکهم، تویج خودا خهێرت
بیێهت چما له مریخوه
هاتیته. مهگهر تۆ نازانیت له ناو
ئیمه کوردگهل باێت ههمیشه بهر عهکس
بچڕنه لیمان؟ مهسهڵهن ئهلان فره ژن
لاێ خومان له خارج وهختێک وه پێان
بۆێشیت میمکه قینیان تێت، چۆێن ناتوان
بزانن که پیر بۆینه. یا مهسهڵهن
ئهگهر وهل یهکا دوژمن بیم، ویشیم ههر
تو تهنیا دوسمێت دویاجا له پشتهسر
دژمین دهیمه پێ،
باڵامان بهرز بوت خوشمان تێت بویشن باڵات
کوتاس وه بالعهکس.
کومهڵهکان ئهڕا ئیه ترسێهن وه پێان
بۆیشن ناسیونالیست چۆینکه قهوڵ داگه
فارسهکان ههریس له ئێرانی بۆین خۆێ شک
نهکهن، ئهگهریچ هاتو له ئێرانی بوین
بێزار بۆن، بۆیشێت من ئهنترناسیونالیستم،
وهلی نهوار ویدئو زهماوهن ئاموزاکهێ
، میمزاکهێ وه دزیوه تماشا بکهێت، یان
گۆرانی کوردی تا وهختێک فارسی وساگه گوش
نهێهێت. چوێن داریوش خاستر ئاێهم
کهێته گرینوه، وهختێک مهشروب بخوهن.
موعینیچ خراو نیه چۆێنکه ئاێهم خێته
فکر ئهزان مهسجدهکان.
تا ئهوره من بزانم تهمام کهسگهلێک
ئیسه رههبهری کومهڵه ها دهسێان
کوردن، وه کوردی قسه کهن، وه فارسی
نویسن، و له ڕادیو و تلویزیون
کومهڵهوه دفاع له تهبهقهێ کارگهر
ئێران کهن، فارسهکانیچ کومهڵه جور
یه جهریان ئێرانی قهبول نهێرن. چوێن
ئهکسهرهن وهختێک فارسی قسه کهن
لههجه دێرن. من لهی ئهزاوکیشان
داوتهڵهباناه هالیم نیهوت.
حزب دمکراتیچ ئدعا کهێت که حزبێک
نهتهوهییه وهلێ هاوار کهێت له ههر
ئێرانیک ئێرانیتره. نهتهوهێچ یانێ
ناسیونالیست، چوین کهلیمهی ناسیونالیست
کهلیمهێک فهرانسهوی وه ئنگلیسیه،
nacion, nation
وه ئی دو کهلیمه ڕیشهێ ئهسڵی
ناسیونالیسته، وه ههردوکێان مانێ ملهت
یا نهتهوه دهن. ئهگهر کهسێک له
حهق ئتنیکی، سیاسی، کولتوری ملهت یا
نهتهوهێک دفاع بکهێت ناسیونالیسته.
حزب دمکرات تواێت بویشت وه کوردی وه پیم
بویشن ناسیونالیست، تا قینم ناێت. ئهگهر
ئیجوره بوته، خو خراویچ ناویشێت، وهلی
فکر کهم قهزیهکه ئهوه نیه. بهڵکو
ئهوهسه که حزب دمکرات تواێت
تهرهفداراکانێ یهجورێک بێهێته گژ
مهردما، ئهڕا ئهوه حازر نیه، وه
پێان بوێشێت ناسیونالیست و نهتهوه ههر
یهکیه. ئهوانیچ فهقیرن، تهنیا لهو
چشته دفاع کهن که ژنهفتگنهێ نه
خۆهندگنهێ.
جاروباریچ ئهوقهره ئی کهلیمه گهوره
کهنوه که ههر جوره جمو جوڵیک، له
تهرهف ههر کهستروه توانێت، کهلیمهێ
نهتهوه، نه (خود نهتهوه) تهئکید
کهم، کهلیمهێ نهتهوه تویش موشکڵ
بکهێت. چوێن ههر وهی تازه دیمن، که
بڕێک له نهتهوه پهرهستهکان وهختێک
ژنهفتن یارسان تواێت ڕێکخراو ئهڕا خوێان
دروست بکهن تویش کابوس بوین، وه حهتا
خهو دین، که کهلیمهێ نهتهوه
بویگهسه دو قسمهتوه. یانێ بویگهسه
نه وه تهوه. ئهوان ئهو جوره حالی
بۆین که یارسان نهکهێ بردگه، وه
ئهوان تهنیا تهوهکهێ ئهڕایان ماگه.
دیاره تهو و لهرزیچ فره ئهڕا
سڵامهتی خاس نیه، مومکۆنه دهم و لێویچ
ههڵ زڵیهت.
وهلی نهتهوه قابل قهیچی کردن نیه،
حهتا ئهگهر گشتمان وه دهم خۆمان
هاوار بکهین. ههر کهس کورد بوت فارس
نیه، وه ههر کهس فارس بوت ناتوانی
بویشێت پهڵاو، بهڵکه ویشێت پهلاو.
ئیمهیچ ئهڕا ئیه
نهتهوهپهرهستهکان تۆیش کابوس نهون،
وه ههنار نهزر قهسهم خواردیم، و
ئتمینان دایم که ئیمه ههر کورد بوینه
و کوردیم و کوردیچ مینیهموه. حهتا وه
پێان وهتیم ئیوه بوینه سونی ئیمه کورد
مایمهوه، ئیوه بوینه شیعه ئیمه کورد
مایمه، ئهگهر ئیوه بوینه ههر
چشتێکتریج ئیمه ههر کورد مینیهیموه.
چوینکه شورواێ هویچ مهولوێک چهنه
شوروای کهڵهشێرهکان خومان وه تام
لهزهت نیه.
نهزهرت له سهر کهرکوک چهس؟ وهلا
نازانم بویشم چه، لهی وڵاتگهل غهربیه
وهختێک باوک و داڵک له سهر ئهوه که
یه مناڵ هین ئهوانه یا نه، پهنا
بهنه دادگاه، و ئهوانیچ ههنێرنهێان
ئهڕا بیمارستان تا ئازمایش
DNA
بێهن. ئهما کورد له سهر کهرکوک لازم
نیه بچوت ئازمایش بێهێت، چونکه گشت
ڕاهبهرهکان ویشن کهرکوک دڵ کوردستانه،
ئهگهر ئهوجوره بووت کهس ناتوانێت
بویشت دڵت هین خۆت نیه. یا له سهر دڵ
خۆی کهس وهل ماڵ هاوسا موزاکره
ناکهێت. ئهما من ئهوجوره هالی
بۆیگمه، سهرکرده کوردهکان ناتوان
کهرکوک باێتوه باوش داڵک نیشتمان وه
بۆته بهشێک له خاک کوردستان، ئی
ئازیزگهله خهریکن له سهر پویل
نهفتهکه موزاکره کهن، چوین خۆیان
زانن چاڵاو کهندن کار ئیان نیه، و له
شۆن ئهوه کی توانێت یه بهرمیل نهفت
بگرته شانوه بوێتهێ له بازاڕهکان
تورکیه و سوریه بفروشێتهێ، حهتمهن
لهباسهکانێان چهور بوت. له نهتیجه
پوێل نهفتهکه توان ئهوێج قهراره
وهیزوی بکهفنه یهک له سهرێ.
دویاجار نهفت و بنزین له تورکیا ئهڕا
ماشینه مودڵ بانهکان خۆێان تێرن، و باقی
مهردمیچ له سهر جادهکان بنزین و گاز
له دهبه وهسهکان وه نرخ گرانتر
سهنن. ئیه ههم کار ئهڕا مهردم دروست
کردگنه، و ههم سیاسهت بازاڕ ئازاد له
کوردستان چهسپاندگنه. له شون ئهویچه
توانن یه دونیا شرطه و پولیس ئستخدام
بکهن و بخنه گیان ئهو بنزین فروشگهله
ئهگهر هاتوو، ئهوان له دههاتهکهێ
خۆێان له سهر جادهکان بهش
مهسئولهکان نهێان. ویجوره سیستم
مالێات بهر دهرئامهدیچ پیاده کهن.
ئهلبهت خودا ههڵ ناگرێت، ئهوان یانێ
مهسئوله کوردهکان توان سابت بکهن که
کورد چهنده مێوانداره و دسهتو دڵیان
وازه ئهڕا تورک و عهرهب، ههر وه
خاتر ئیه وه چهپ و ڕاسا له وجوود
براگهل تورکهمهن و عهرهب له شار
کهرکووک دفاع کهن، وه کوردهکان که
ساحب ئهسڵی کهرکوکن هانه له ژێر چادر،
وهیجوره من توانم بوێشم که کهرکوک
وهر لهیه ئازاد بووت فروشیاگه، و
ئیسه پۆێل نهفتهکهیچێ ها له
بانکهکان خارج.
من نازانم چوێ بوتن ئاێهم له سهر ماڵ
خۆێ وهل داگیرکهرا مۆزاکره بکهێت.
ئیانه وهیجۆره مهردمیچ چاوهڕوان
هیشتگنه، وه ئۆمێد ئیه که ماده 58
قهراره المالکی ئێجراێ بکهێت. ئهی ماڵ
کاولم، گهماڵ زهرد براێ چهقهڵه،
شیعه و سنی برانه، سهدام عهربه، و
مالکیچ ههر وهوجوره. تهنیا کهسێک
خهێر کهیت لهی بهینه عهربهکانن،
وهختێک سهدام هاوردهێان یه دونیا پوێل
دریا پێان، ئیسهیچ توان بچن یه دونیا
پوێل دهنه پێیان، کوردیچ که ئهنفال
کرایه باێهس له ژێر چادر سهرما و
گهرماێ کوردستان تهحهموڵ بکهن. مادهێ
58 قهراره مناڵێک وه ناو فهشهل
بارێته دونیا.
ملا نهزهرت له سهر ئهو بهنده نوید
له ئهساسنامه پیشنهادیهکهی ئهڕا
تهشهکۆڵ یارسانی نویساگهس چهس؟
ملا، توانیت بویشیت ئهو بهنده چهس
لۆتفهن؟ بهڵی:
س: عضویت در دیگر احزاب یا سازمانهای
سیاسی دیگر مانع عضویت در .... یارسان
نیست به شرطی که عضو متعهد به رعایت
اصول و برنامهی ....یارسان باشد.
ملا: ههێ ههێ برا، ئیه دی چهس. ئیه
وه پێ ویشن سیاسهت خورمش، یانێ هم خۆرما
ههم کشمش، مهسهڵهن هم کۆمهڵه ههم
جنبش، یا دمۆکرات و جنبش. ئیه نیهوت
برا، نوید فکر کهێ ههرماێ ساڵ 80س، ئهو
باوکه مرد، ئیسه نه ئارد تواین و نه
تفهنگ، ئیسه ئی حزبگهله ئهو حزبگهل
ئهو زهمانه نیهن، دونیا گوڕایهگه.
حهتمهن نهوید له تهوجیههاتهکهی
خوێ وهتگه، با ئهو ئهندامگه بوونه
سهفیر حزب دمکرات یا کۆمهڵه له ناو
تهشهکۆڵ یارسانی، ئیه خهێاڵ باتڵێکه.
چوین هیچ وهخت نه کومڵه نه حزب قهبول
ناکهێت یه یارسانی سهفیر مهردم یارسان
بۆت له ناو حزبهکان عهوان. تو وهختێک
حزبی بۆیت یانی حزبێت، ئهگهر کومهڵه
بویت یانێ تو کومهڵهیت. نه نمایهندهێ
یه مهردم.نیهزانم حالی بویت یا نه؟
وهلی ئیه قسهێ حاساویه، مهیل خوته
قهبول کهی بکه ناکهیت ئهوه خوت
خهڕک فره.
مهلا ئیمڕو باس لهیه کریا تا سال 2024
ناسا قهراره له قۆتب جنوب مانگ یه
پایگاه دروست بکهێت، تۆ فکر کهیت
ئیمهیچ بتوانیم تا ئهو وهخته کنگرهێ
ئهوهڵ تهشهکوڵهکهمان بگریم ؟ ملا:
منیچ ژنهفتگمه، تا ئهوره من بزانم
ئیوه له یهک حالی ناوین، چوین له ههر
چێ شون دونیا مهردم گشتێان تهشهکۆل
دێرن، باس له سهر ئهوه ناکهن که
مهردم حالی بکهن ئهوانیچ حهق دێرن
خوێان سازمان بێهن، ئیه هین دهوران
عههد بوقه، باس له سهر ئهوهسه چه
بکهن تا تهشهکۆلهکهێان خاستر بتوانێت
کار بکهێت، لا ناسا مهردم گشتێ حازره
وهل یهکا هاوکاری بکهن، له سهر
ئهوه وهل یهکا قسه کهن که چوێن
بکهن، نه ئهوه حهق دێرن بکهن یا
نه. ئهوه ئیوه وهپێوه خهریکین،
ئهلف باس ئهڕا زندگی، کهسێک حهق وه
خوێ نهێهێت تهشهکۆل ئهڕا خۆێ دروست
بکهێت، یانێ پاک بوێشێت نیهتواێ زندهگی
بکهێت، چوین ئیسه وهخت عهشیره، و
بهنهماڵه تهمام بویگه، ههر کهس که
فکرێان هاوهل یهکا بایهس خۆیان سازمان
بێهن یا چهوهڕێ کاس هاوسا بن.
ملا نهزهرت له سهر کهڵهشێر چهس؟
ملا: کهڵهشێر واقهعن دڵ و جرئهت
دێرێت، زانێ له پاییز ههرچه ساڵه
ئهگر له دهس نهخوشی ڕزگارێ بۆت،
حهتمهن وه ئحتماڵ 90% گیانێ ها له
خهتهر، وهلێ گوش ناێهێت ئهڕا خۆێ
کهێف کهێت، خانوادهداری کهێت،قۆیلنێت،
وه له گشتێ خۆشتر وهختێک تواێت کڵاو
بنهێته سهر مامر یا واڕکێک، ئهوڵ یا
باڵه کڕه ئهڕاێ کهێت، و قهوڵ دهێته
پێان ئهگر باێتو ئجازه بێهنه پێ، یه
شهوی یا سهڵتهو زون وه بان زویا کڕهێ
باێت ئهڕاێان بسهنێت.
وهلێ له شونی دهێ له ژێر قهوڵهکهی
خۆێ، نه شهوی سهنێت نه هۆیچ،
مناڵهکانیچ له خا بانه دهر خۆێ وه
خاونێ ناکهێت. حهتا نهفهقه ناێهێته
ژنهکهێ، چۆێن مامرهکه هۆیچ مهدرکێک
له دهس نهێرێت، نه سیخهێ عهقد
خوندگه و نه ماره بڕیاگه. ههر وهی
دهلیله
barnabidrag
پاێ ناگرێت. ئهو مامرگهله که کڵاو
چیگه سهرێان ههر چهند زانن له تهنیا
پیاگ ناو کۆمهڵگاکهێان نههامێ بوون،
وهلێ دهن له سینگ وه نوڕ کهڵهشێره
کڵاوبازهکه کهن. خودایچ وه قۆروانێ
بووم تێته هاوار ئهو مامرگهلوهو،
ههواو قۆفهێ پهلهوهر ئهڕاێان تێرێت
یا ئی مهردم خۆمانه خهێته گیانێان.
ملا حزب خاسه، یا سازمان یا جبهه؟
ملا: فهرق نهێرن، ئهگر کهس بتواێت
وهل یهکا کار بکهێت ناو یا شکل
تهشهکول فره مۆهم نیه. چوین ئیمه گشت
کارێک کردیمه، نه ئهڕا خۆمان بهڵکو
ئهڕا مهردمتر، هۆیچ وهختێکێج نهپرسیمن
ئیه حزبه یا سازمان.
ملا ئیسه که ئیمه ئی موساحبه کهیم
کاک ئقبال سهفهری یه پرسیار کردگه،
مهنزور نوید له زوان ڕهسمی چهس؟
ملا: مهراجه بکهیته نوسینهکهی علی
مهرابی، مهردمێک سهرگهردان له
سهرزهمینێک بلاتهکلیف له سایت یارسان
نهوید.
نهویدیان
